Кээде активдештирилген көмүр деп да аталган активдештирилген көмүр – бул материалдарды натыйжалуу кармап турууга мүмкүндүк берген өтө тешиктүү түзүлүшү менен баалуу болгон уникалдуу адсорбент.
Суюктуктардан же газдардан керексиз компоненттерди алып салуу үчүн бир катар тармактарда кеңири колдонулган активдештирилген көмүр сууну жана абаны тазалоодон баштап, топуракты калыбына келтирүүгө жана ал тургай алтынды бөлүп алууга чейин булгоочу заттарды же керексиз материалдарды алып салууну талап кылган чексиз сандагы колдонмолордо колдонулушу мүмкүн.
Бул жерде бул укмуштуудай ар түрдүү материалдын жалпы баяндамасы берилген.
АКТИВДЕШТИРИЛГЕН КӨМҮР ДЕГЕН ЭМНЕ?
Активдештирилген көмүр – бул адсорбциялык касиеттерин максималдуу түрдө жогорулатуу үчүн иштетилген көмүртек негизиндеги материал, ал жогорку сапаттагы адсорбенттик материалды берет.
Активдештирилген көмүртек таасирдүү тешикчелүү түзүлүшкө ээ, бул анын материалдарды кармоо жана кармоо үчүн өтө бийик беттик аянтка ээ болушуна алып келет жана аны бир катар көмүртектерге бай органикалык материалдардан, анын ичинде төмөнкүлөрдөн жасоого болот:
Кокос кабыктары
Жыгач
Көмүр
Торф
Жана дагы…
Баштапкы материалга жана активдештирилген көмүрдү өндүрүү үчүн колдонулган иштетүү ыкмаларына жараша, акыркы продуктунун физикалык жана химиялык касиеттери бир топ айырмаланышы мүмкүн.² Бул коммерциялык жол менен өндүрүлгөн көмүрлөрдүн вариациясы үчүн мүмкүнчүлүктөрдүн матрицасын түзөт, анын жүздөгөн түрлөрү бар. Ушундан улам, коммерциялык жол менен өндүрүлгөн активдештирилген көмүрлөр белгилүү бир колдонмо үчүн эң жакшы натыйжаларга жетүү үчүн жогорку деңгээлде адистештирилген.
Мындай айырмачылыктарга карабастан, өндүрүлгөн активдештирилген көмүрдүн үч негизги түрү бар:
Порошок түрүндөгү активдештирилген көмүр (PAC)
Порошок түрүндөгү активдештирилген көмүрлөр, адатта, 5тен 150 Åге чейинки бөлүкчөлөрдүн өлчөмүндө болот, кээ бир өлчөмдөрү да бар. PACтер, адатта, суюк фазадагы адсорбциялык колдонмолордо колдонулат жана иштетүү чыгымдарын азайтат жана иштөөдө ийкемдүүлүктү камсыз кылат.
Гранулдуу активдештирилген көмүр (GAC)
Гранулдуу активдештирилген көмүрлөрдүн бөлүкчөлөрүнүн өлчөмдөрү, адатта, 0,2 ммден 5 ммге чейин болот жана газ жана суюк фазадагы колдонмолордо колдонулушу мүмкүн. GACтар таза колдонууну камсыз кылгандыктан жана PACларга караганда узакка чыдагандыктан популярдуу.
Мындан тышкары, алар жакшыртылган бекемдикти (катуулукту) сунушташат жана аларды калыбына келтирип, кайра колдонууга болот.
Экструдирленген активдештирилген көмүр (EAC)
Экструзияланган активдештирилген көмүрлөр – бул өлчөмү 1 ммден 5 ммге чейинки цилиндр формасындагы гранул продуктусу. Адатта газ фазасындагы реакцияларда колдонулган EACтер экструзия процессинин натыйжасында алынган оор жүк көтөрүмдүүлүгү жогору активдештирилген көмүр.
Кошумча түрлөрү
Активдештирилген көмүрдүн кошумча түрлөрүнө төмөнкүлөр кирет:
Шурудай активдештирилген көмүр
Импрегнацияланган көмүртек
Полимер менен капталган көмүртек
Активдештирилген көмүр кездемелери
Активдештирилген көмүр булалары
АКТИВДЕЛГЕН КӨМҮРТТҮН КАСИТЕТТЕРИ
Белгилүү бир колдонмо үчүн активдештирилген көмүрдү тандоодо ар кандай мүнөздөмөлөрдү эске алуу керек:
Тешикчелердин түзүлүшү
Активдештирилген көмүрдүн тешикчелеринин түзүлүшү ар кандай жана көбүнчө баштапкы материалга жана өндүрүү ыкмасына байланыштуу.¹ Тешикчелердин түзүлүшү, тартылуу күчтөрү менен айкалышып, адсорбциянын жүрүшүнө мүмкүндүк берет.
Катуулук/Сыркоо
Катуулук/сыдырылууга туруктуулук дагы тандоодо негизги фактор болуп саналат. Көптөгөн колдонмолор үчүн активдештирилген көмүрдүн бөлүкчөлөрдүн жогорку бекемдиги жана чирүүгө туруктуулугу (материалдын майда бөлүнүшү) талап кылынат. Кокос кабыгынан алынган активдештирилген көмүр активдештирилген көмүрлөрдүн эң жогорку катуулугуна ээ.4
Адсорбциялык касиеттери
Активдештирилген көмүрдүн сиңирүү касиеттери бир нече мүнөздөмөлөрдү камтыйт, анын ичинде адсорбциялык жөндөмдүүлүк, адсорбция ылдамдыгы жана активдештирилген көмүрдүн жалпы натыйжалуулугу.4
Колдонулушуна жараша (суюк же газ), бул касиеттер бир катар факторлор менен көрсөтүлүшү мүмкүн, анын ичинде йоддун саны, беттик аянты жана көмүртектин тетрахлориддик активдүүлүгү (КТК).4
Көрүнгөн тыгыздык
Көрүнүп турган тыгыздык салмак бирдигине туура келген адсорбцияга таасир этпесе да, көлөм бирдигине туура келген адсорбцияга таасир этет.4
Нымдуулук
Идеалында, активдештирилген көмүрдүн ичиндеги физикалык нымдуулуктун көлөмү 3-6% чегинде болушу керек.
Күлдүн курамы
Активдештирилген көмүрдүн күлүнүн курамы материалдын инерттүү, аморфтук, органикалык эмес жана колдонууга жараксыз бөлүгүнүн өлчөмү болуп саналат. Күлдүн курамы идеалдуу түрдө мүмкүн болушунча төмөн болушу керек, анткени күлдүн курамы азайган сайын активдештирилген көмүрдүн сапаты жогорулайт. 4
Жарыяланган убактысы: 2022-жылдын 15-июлу